სკოლა აქ დევს ჩემი გული, გისოსებიან მკერდში იყინება, ჯერ კიდევ ძალუძს ფეთქვა. მონაზვნად აღსაკვეც თოვლთან ერთად აგონიისას სისხლივით წაგსკდა სიმარტოვის სიმარტივე, გამაბრუებელ ხმებზე მოსრიალე მოსწავლეები კედლებს შუა ცდილობენ გავლას. სასკოლო მერხებზე ამოკაწრული სიყვარულის ახსნა, სიგარეტის კოლოფში ჩადენილი სუიციდი, ხორცით მძინარე მშობლური რჩევა, სიმარტივის სიმარტოვე. ანგელოზებმა სინანული გზაზე დაყარეს, როგორც ქვირითი. ზღვის დისონანსი გამოიტანს ნაპირზე ნივთებს, დუჟმორეული შამპუნის ბოთლი, გადატეხილი დეოდორანტი, ხელის კრემი, ღამის ნიღაბი. მონიშნე ადგილი, I’m not robot. ჩვენი სიყვარული ამ ნივთებივით გამოუსადეგარი გახდა, მზეც გასნობდა, მოსწავლეები
ალტაზორი (Altazor) — ჩილელი პოეტის, ვისენტე უიდობროს (Vicente Huidobro, 1893–1948) ყველაზე ცნობილი და ფორმალურად ყველაზე რადიკალური პოემაა, რომელიც პირველად 1931 წელს გამოქვეყნდა. ტექსტი ითვლება XX საუკუნის ავანგარდისტული ლიტერატურის საკვანძო ნიმუშად და წარმოადგენს კრეაციონიზმის — პოეტური მიმართულების — მანიფესტაციას, რომლის ფუძემდებელიც თავად უიდობრო იყო.
პოემის სრული სათაურია: Altazor o el viaje en paracaídas („ალტაზორი ანუ მოგზაურობა პარაშუტით“). უკვე სათაურში თავს იჩენს ცენტრალური მეტაფორა — პარაშუტით ვარდნა, რომელიც პოეტური სუბიექტის სულიერ-კოგნიტიური დაშლის ალეგორიად გვევლინება. თავად სახელი „ალტაზორი“ შერწყმულია ესპანური სიტყვებისგან „alto“ (მაღალი) და „azor“ (ქორი), რაც ქმნის ნეოლოგიზმს — ფრენის და დაცემის ერთდროული კონცეფცია.
პოემა შვიდ კანტოდ იყოფა და მისი სტრუქტურა თანდათანობით კარგავს ტრადიციული პოეტური ფორმის ნიშნებს — ქრონოლოგიური და სემანტიკური თანმიმდევრობა დაიშლება, სიუჟეტი ქრება, და ბოლოს ენა გარდაიქმნება ბგერით ექსპერიმენტად. ამგვარად, Altazor არა მხოლოდ ყოფიერების შინაარსის, არამედ თავად ენისა და პოეტური ფორმის დეკონსტრუქციას ახორციელებს.
ეს პროცესი — ენისგან აზრის გაქრობა, სიტყვისგან მხოლოდ ჟღერადობის დატოვება — მჭიდროდ უკავშირდება ლიტერატურულ მოდერნიზმსა და ევროპული ავანგარდის ტენდენციებს (დადაიზმი, სურეალიზმი), თუმცა უიდობროს ტექსტს განასხვავებს პოეტური ხმის ავტონომიისა და შემოქმედებითი აქტის დამოუკიდებლობის იდეა, რომელიც კრეაციონიზმის ბირთვს წარმოადგენს.
Altazor ერთდროულად არის კოსმიური პოემა, პირადი მანიფესტი და მეტაფიზიკური ექსპერიმენტი. ის მკითხველს სთავაზობს არა მხოლოდ აზრის, არამედ ფორმის და ჟღერადობის კვლევას — ენაზე ფიქრისა და მის საზღვრებთან შეხების განსაკუთრებულ შესაძლებლობას.
მოცემული პუბლიკაცია წარმოადგენს პოემის შესავალ ნაწილს. სრული ტექსტი ხელმისაწვდომია წიგნის მაღაზიებში.
*** ჩიტსაც სული აქვს, რა თქმა უნდა, ჩიტსაც სული აქვს… დაუგდე ყური: გამთენიის წინ როგორ გალობს, რა სრულყოფილად გალობს – ქალაქშიც კი, ამ მახინჯი სახლების სიახლოვეს გადარჩენილ პატარა, ვარდისფერ ვარდებიან სკვერში – მოლაღურია თუ ბულბულია, ტოროლაა თუ შაშვია… სული რა შუაშია? აბა, ისე როგორ იგრძნობ ღამის კიდეს?.. და თანდათან თენდება კიდეც… ღამის და დღის გასაყარზე: ვარდი და ბულბული … ქალაქშიც კი, ამ მახინჯი სახლების სიახლოვეს… მე მინდა, ჩემი სულიც ბოლოს იქ მოხვდეს, სადაც მკვდარი ჩიტების სულებია… განჯინა სადაური სიტყვაა – “განჯინა”? მახსოვს ჩვენი განჯინა –
აუდიო ვერსია სიტყვები • Words · დამიენ საეზი - გამოსავალი ფრანგულიდან თარგმნა ბაჩანა ჩაბრაძემ დამიენ საეზი - გამოსავალი ბევრი სისხლი – კედელზე, ბევრი კედელი - ქვეყნებს შორის, ბევრი ქვეყანა – კავშირში, ბევრი კავშირი სავალუტო, ბევრი უთანასწორობა, ბევრი ფული, ბევრი ბანკი, ბევრი ომი სამშვიდობო, ბევრი ბავშვი მომაკვდავი, ბევრი იმპერიალიზმი, ბევრი კაპიტალიზმი ბევრი ლიბერალიზმი - თავისუფლების გარეშე! აღარ გვინდა თქვენი გამოსავალი! ეს თაობა ოცნებებით აღარ ერთობა! აღარ გვინდა თქვენი გამოსავალი! ძალა ერთობაშია, მაგრამ ვინ ქმნის ერთობას?! ბევრი შიმშილი – ქვეყანაზე, ბევრი
გივი ლუარსაბიშვილის თარგმანი პოლიციის მოამბე ყურადღება: კიდევ ერთი საინტერესო ცნობა: მეოცე საუკუნის მიწურულს, 16 საათსა და 15 წუთზე თავისი სამშობლოდან გამოვიდა სომეხი ერი და უკან აღარ დაბრუნებულა
*** ყველა შვილი რომ დაიძინებს, (ან მთაზე ავა, საიდანაც ბრუნდებიან მხოლოდ მამები), ცხელი სიმართლით ამოგივსებ გუგებს, რომლებშიც ერთ დროს პეშვით ნაცარს გაყრიდი. ხშირად იხსენებ - მქონდა თევზის თვალის ჭრილი და ნაიარევ სახეს გიშვერდი, რომ დაგენახა, როგორ ვხდებოდი მეტაფორა - ქალის, რომელიც შვილი იყო და არ ეძინა, დღის სინათლეზე დნებოდა ხოლმე. საათობით გაშრებოდა თითებზე ცვილი და გზად, სადაც კი ხელს ჩასჭიდებდი ბოძს - (ფეხზე მყარად ასე იდექი) ანაბეჭდივით გადაგყავდა ქალი თითებით მეტროს ვაგონში, ბარათებზე, წიგნებზე - ყველგან, სადაც
